
ورق ST37 و ورق A283 : ورقهای فولادی بهعنوان یکی از پرکاربردترین محصولات فلزی در صنعت به دلیل ویژگیهای برجستهای مانند استحکام بالا، شکلپذیری مناسب و قابلیت جوشکاری فراوان، نقش کلیدی در توسعه و پیشرفت بسیاری از پروژههای صنعتی و عمرانی دارند. دو نوع پرکاربرد از این ورقها، ورق ST37 و ورق A283 هستند که هرکدام به دلیل ویژگیهای فیزیکی، شیمیایی، و مکانیکی خاص خود، در صنایع مختلف مورد استفاده قرار میگیرند. انتخاب این دو نوع ورق اغلب به نیاز پروژه، شرایط کاربری، و ویژگیهای مهندسی مورد انتظار بستگی دارد. برای درک بهتر انتخاب و استفاده از این ورقها، بررسی شباهتها و تفاوتهای آنها امری ضروری است که میتواند در بهبود تصمیمگیریهای مهندسی مؤثر باشد.
معرفی اهمیت ورق های فولادی در صنعت
ورق های فولادی به دلیل قابلیت تطبیق با طیف گستردهای از نیازهای صنعتی، جایگاه ویژهای در تولید و ساختوساز دارند. از ساختمانسازی گرفته تا صنایع نفت و گاز، پتروشیمی، و خودرو، این ورقها به دلیل استحکام کافی، انعطافپذیری در طراحی و ساخت، و هزینههای نسبتاً پایین، مورد توجه قرار گرفتهاند. یکی از دلایل اصلی موفقیت این مواد در صنعت، ترکیب شیمیایی قابل تغییر و طراحی دقیق آنها برای کاربردهای خاص است.

آلیاژ مارکت در ﺗﻤﺎم ﻣﺮاﺣﻞ ﺧﺮﯾﺪ و ﺗﺤﻮﯾﻞ ﺑﺎر ﻫﻤﺮاه ﺷﻤﺎست
در این میان، ورقهای ST37 و A283 به دلیل مقرونبهصرفه بودن، تطبیقپذیری بالا و مناسب بودن برای ساخت قطعات ساده و سازهای، بسیار مورد استفاده قرار میگیرند. این ورقها در میان دستههای مختلف فولاد ساختمانی و کربنی قرار دارند و مسیرهای متنوعی را برای تأمین نیازهای مهندسی و صنعتی فراهم میکنند. ازاینرو، فهم تفاوتها و معیارهای انتخاب این ورقها، نهتنها باعث ارتقاء سطح فنی پروژه میشود، بلکه در بهینهسازی هزینهها و بهبود عملکرد کلی نیز اثرگذار است.
چرا مقایسه این دو نوع ورق مهم است
در بسیاری از پروژههای صنعتی که با محدودیتهای بودجهای و مهندسی همراه هستند، انتخاب بین ورقهای مختلف فولادی میتواند تأثیر قابل توجهی بر نتیجه کار داشته باشد. ورقهای ST37 و A283 که ویژگیهای مشابهی از نظر مقاومت و کاربری دارند، در بسیاری از موارد بهعنوان جایگزین یکدیگر مطرح میشوند. بااینحال، هر یک از این ورقها دارای ترکیب شیمیایی، خواص مکانیکی و کاربردهای خاص خود هستند که میتواند بر انتخاب آنها تأثیر بگذارد.
ورق A283 بیشتر بهعنوان یک ورق کربنی با مقاومت متوسط شناخته میشود و در کاربریهایی که به استحکام کششی خاصی نیاز است، بهکار میرود. در مقابل، ورق ST37 که از دسته فولادهای ساختمانی است، به دلیل قابلیت شکلدهی بالا و استحکام مناسب، در سازههای ساختمانی محبوب است. بنابراین، شناخت دقیق این دو نوع ورق و تفاوتهای آنها میتواند انتخاب مناسبتری را برای کاربردهای خاص در صنایع فراهم کند.
معرفی ورق ST37
استاندارد و تاریخچه
ورق ST37 یکی از محصولات کلیدی فولادی است که بر اساس استاندارد DIN 17100 آلمان تولید شده و بهعنوان یکی از فولادهای ساختمانی شناخته میشود. این ورق با داشتن ترکیب ساده آهن به همراه کربن در درصدهای پایین، سالهاست که در پروژههای ساختمانی و سازهای مورد استفاده قرار میگیرد. این استاندارد که از اوایل قرن بیستم معرفی شده است، هدف اصلی آن تولید فولادهایی برای ساختوساز عمومی و سازههای کششی بوده و تا امروز نیز جایگاه ویژهای در صنایع مختلف دارد.
ترکیب شیمیایی و ساختار
ورق ST37 از یک ترکیب شیمیایی ساده تشکیل شده است که عمدتاً شامل آهن با درصد کمی از کربن (بین ۰.۱۷ تا ۰.۲ درصد) و مقادیر کم عناصر دیگر مانند منگنز و سیلیسیوم است. پایین بودن محتوای کربن در این ورق باعث افزایش شکلپذیری، مقاومت به خمش و کشش در ساخت سازههای سبک میشود. همچنین، به دلیل فقدان عناصر آلیاژی پیچیده، این ورق بهراحتی در فرآیندهای جوشکاری، نورد و برش قابل استفاده است. ساختار کلی این ماده به گونهای طراحی شده است که استحکام مورد نیاز سازههای عمومی را فراهم کند و درعینحال هزینه تولید و اجرای پروژهها را کاهش دهد.
کاربردهای رایج
ورق ST37 به دلیل ویژگیهایی مانند تطبیقپذیری بالا، قیمت مناسب، و استحکام کافی در بسیاری از صنایع کاربرد دارد. ازجمله استفادههای رایج این ورق میتوان به سازههای فلزی، تولید تیرها و ستونها، پلها، و بخشهای مختلف ماشینآلات اشاره کرد. همچنین، این محصول در ساخت مخازن تحت فشار با بارگذاریهای سبک و متوسط و قطعات ساختمانی نظیر اسکلت فلزی ساختمانها محبوبیت بالایی دارد. از آنجا که ورق ST37 بهراحتی قابل شکلدهی و جوشکاری است، اغلب در پروژههایی که به انعطافپذیری طراحی و اجرای سریع نیاز است، انتخاب میشود.
معرفی ورق A283
استاندارد ASTM و مشخصات
ورق A283 از دسته فولادهای کربنی عمومی است که بر اساس استاندارد ASTM (American Society for Testing and Materials) تولید میشود. این ورق برای کاربردهایی که استحکام متوسط و شکلپذیری مورد نیاز است، طراحی شده و به دلیل ترکیب ساده و قابل کنترل، در پروژههای صنعتی و ساختمانی رایج است. استاندارد ASTM در تولید این ورق، مشخصات دقیق شیمیایی و مکانیکی را تعیین کرده است تا محصولی با کیفیت و قابلیت تطبیق بالا عرضه شود. ویژگی برجسته ورق A283، امکان انتخاب در گریدهای مختلف برای شرایط کاربری خاص است.
انواع گریدهای A283 (Grade A, B, C, D)
ورق A283 در چهار گرید اصلی A، B، C و D تولید میشود که هر یک از این گریدها بر اساس مقدار کربن و خواص مکانیکی تقسیمبندی شدهاند:
- Grade A: کمترین میزان کربن را دارد و در نتیجه استحکام کمتری نسبت به دیگر گریدها نشان میدهد. این نوع بیشتر برای کاربردهای سبک با انعطافپذیری بالا مناسب است.
- Grade B: کمی استحکام بالاتری نسبت به Grade A دارد و معمولاً در پروژههایی با نیازهای مکانیکی متوسط استفاده میشود.
- Grade C: متداولترین نوع ورق A283 است که با استحکام کششی بالا و حد تسلیم مناسب، در کاربردهای صنعتی اهمیت بالایی دارد.
- Grade D: با بالاترین میزان کربن و عناصر تقویتی، استحکام مکانیکی بیشتری را نسبت به سایر گریدها ارائه میدهد. این گرید برای شرایط کاری سخت و سازههای سنگین مورد استفاده قرار میگیرد.
مطالعه بیشتر : ورق اکسین A283 GRC
کاربردهای رایج
ورق A283 به دلیل خواص متعادل استحکام و شکلپذیری، در صنایع متعددی کاربرد دارد. استفاده عمده این ورق در ساخت مخازن کمفشار، لولههای انتقال مایعات و گاز، و قطعات سازهای است. همچنین در صنایعی همچون پتروشیمی و تولید تجهیزات صنعتی، جایی که به مقاومت متوسط نیاز است، نقش مهمی ایفا میکند. انعطافپذیری مناسب این ورق به همراه قیمت اقتصادی آن، استفاده از گریدهای مختلف A283 را در پروژههای فراوانی ممکن ساخته است.
مقایسه خواص مکانیکی
مقایسه استحکام کششی
استحکام کششی (Tensile Strength) نشاندهنده میزان تحمل نیرو پیش از شکست کامل ماده است. ورق ST37 معمولاً استحکام کششی در محدوده ۳۷۰ تا ۵۱۰ مگاپاسکال دارد، درحالیکه ورق A283 بسته به گرید انتخابی، استحکام کششی در محدوده ۳۸۰ تا ۶۰۰ مگاپاسکال ارائه میدهد. گرید C از ورق A283 اغلب بالاترین استحکام کششی را در میان انواع این ورق دارد، که در مقایسه با ST37 میتواند گزینهای مناسب در سازههای تحت فشار باشد.
مقایسه حد تسلیم
حد تسلیم (Yield Strength) مشخصکننده میزان تنش لازم برای تغییر شکل دائمی ماده است. ورق ST37 حد تسلیم حدود ۲۳۵ مگاپاسکال دارد که برای سازههای ساختمانی معمولی مناسب است. در طرف مقابل، حد تسلیم ورق A283 بسته به گرید، معمولاً بین ۱۸۵ تا ۳۴۵ مگاپاسکال متغیر است. در اینجا گرید D بیشترین حد تسلیم را دارد، درحالیکه گرید A میزان کمتری از مقاومت تسلیم را نشان میدهد. این تفاوت نشاندهنده قابلیت استفاده ورق A283 در شرایط خاصتر با در نظر گرفتن گرید مناسب است.
انعطافپذیری و درصد ازدیاد طول
انعطافپذیری یا درصد ازدیاد طول پس از شکست، ویژگیای است که قابلیت تغییر شکل و انعطافپذیری ماده را مشخص میکند. ورق ST37 معمولاً درصد ازدیاد طولی بین ۲۶ تا ۳۰ درصد دارد، که باعث میشود در عملیات شکلدهی و فرآیندهای خمش بهراحتی مورد استفاده قرار گیرد. ورق A283 در گریدهای مختلف نیز انعطافپذیری مناسبی دارد، اما در گریدهای با کربن بالاتر (مانند گرید D)، کمی کاهش انعطافپذیری دیده میشود. در مقایسه، ورق ST37 به دلیل درصد پایینتر کربن، انعطافپذیری بیشتری نسبت به گریدهای سنگینتر A283 ارائه میدهد.
جمعبندی تفاوتها
برای درک بهتر تفاوت بین این دو نوع ورق، جدول زیر ویژگیهای اصلی مکانیکی را بهطور خلاصه مقایسه میکند:
ویژگی | ورق ST37 | ورق A283 (بسته به گرید) |
استحکام کششی | ۳۷۰-۵۱۰ مگاپاسکال | ۳۸۰-۶۰۰ مگاپاسکال |
حد تسلیم | ۲۳۵ مگاپاسکال | ۱۸۵-۳۴۵ مگاپاسکال |
انعطافپذیری | ۲۶-۳۰ درصد | متغیر (کاهش در گریدهای سنگینتر) |
این مقایسه نشان میدهد که انتخاب بین این دو نوع ورق به نیاز پروژه، فشار کاری، و ترجیحات مهندسی وابسته است و هرکدام بسته به مشخصات خود در کاربردهای خاصی برجستهتر هستند.
مقایسه ترکیب شیمیایی
میزان کربن
یکی از مهمترین تفاوتها بین ورقهای ST37 و A283 در میزان کربن موجود در ترکیب شیمیایی آنها است. ورق ST37 بهعنوان یک فولاد ساختمانی، میزان کربن پایینتری در حدود ۰.۱۷ تا ۰.۲ درصد دارد. این ویژگی باعث افزایش انعطافپذیری و شکلدهی آسان این ورق میشود. در مقابل، میزان کربن در ورقهای A283 بسته به گرید انتخابی متفاوت است و میتواند از ۰.۱۲ تا ۰.۳ درصد افزایش یابد. گریدهای بالاتر، مانند گرید D، درصد کربن بیشتری دارند که منجر به استحکام کششی بالاتر و مقاومت بیشتر در برابر سایش میشود، اما انعطافپذیری آن کاهش پیدا میکند.
عناصر آلیاژی
ورق ST37 به دلیل کاربرد ساختمانی، ترکیب سادهای دارد و عناصر آلیاژی آن محدود به منگنز (حدود ۰.۳ درصد) و مقدار کمی سیلیسیوم است. این عناصر برای کمک به استحکام و کنترل ساختار کلی ماده افزوده میشوند. در مقابل، ورق A283 معمولاً علاوه بر کربن، دارای مقادیر بیشتری از منگنز و عناصر دیگری مانند فسفر و گوگرد است. این ترکیبات آلیاژی در گریدهای بالاتر میزان قابل توجهتری دارند، که باعث افزایش مقاومت مکانیکی و حرارتی میشود، اما ممکن است فرآیند جوشکاری و شکلدهی را پیچیدهتر کند.
تاثیر ترکیب شیمیایی بر خواص
ترکیب شیمیایی ورق ST37 باعث ایجاد خاصیتهایی نظیر انعطافپذیری بالا، قابلیت شکلدهی آسان و فرآیندهای جوشکاری ساده میشود. درحالیکه در ورق A283، درصد بالاتر کربن و عناصر آلیاژی موجب بهبود استحکام کششی و مقاومت به سایش میشود. با این حال، افزایش مقدار کربن و عناصر آلیاژی، استحکام در برابر فشار و وزن را تقویت کرده و انعطافپذیری را محدود میکند. بنابراین، ورق A283 مناسبتر برای کاربردهایی با فشار زیاد و نیاز به مقاومت در برابر خوردگی است، در حالی که ST37 گزینهای اقتصادی و ساده برای سازههای ساختمانی است.
مقایسه قابلیت جوشکاری
تکنیکهای جوشکاری مناسب برای هر کدام
ورق ST37 به دلیل ترکیب شیمیایی ساده و محتوای پایین کربن، جوشپذیری ممتازی دارد و میتوان از روشهای معمول جوشکاری نظیر جوشکاری قوس الکتریکی، جوشکاری گازی و حتی جوشکاری مقاومتی برای اتصال این ورق استفاده کرد. این ویژگی باعث میشود که برای پروژههایی با نیاز به جوشهای پیوسته و باکیفیت مناسب باشد.
ورق A283 با توجه به گرید انتخابی، میزان جوشپذیری متفاوتی ارائه میدهد. گریدهای پایینتر (مثلاً Grade A و B) به دلیل کربن کمتر و عناصر آلیاژی محدود، جوشپذیری بهتری دارند و میتوان از تکنیکهای مشابه ورق ST37 استفاده کرد. اما در گریدهای بالاتر (مانند Grade C و D)، به دلیل افزایش محتوای کربن و عناصر آلیاژی، نیاز به پیشگرمایش پیش از جوشکاری است تا از ایجاد ترک، شکست حرارتی یا مشکلات مرتبط با تنش جلوگیری شود.
مشکلات رایج در جوشکاری
ورق ST37: به دلیل درصد پایین کربن، احتمال ترک خوردگی ناشی از جوشکاری یا شکست حرارتی بسیار کم است. با این حال، در ضخامتهای بالا، رعایت اصول خنککاری مناسب اهمیت پیدا میکند.
ورق A283: در گریدهای بالاتر این ورق، مشکلات عمدهای نظیر ترک خوردگی در ناحیه جوش، شکست حرارتی یا تشکیل ساختار سخت مارتنزیتی در اثر حرارت بالا دیده میشود. این مشکلات معمولاً به دلیل کربن بیشتر و حضور عناصر آلیاژی همچون فسفر و گوگرد است که موجب تنشهای حرارتی میشوند. برای جلوگیری از این مشکلات، معمولاً پیشگرمایش پیش از جوشکاری و تنشزدایی پس از جوشکاری توصیه میشود.
مقایسه قیمت و دسترسی در بازار
نحوه قیمتگذاری
قیمت ورقهای فولادی مانند ST37 و A283 به عوامل متعددی مانند ترکیب شیمیایی، فرآیند تولید، کیفیت محصول و نوسانات بازار آهنآلات بستگی دارد. به طور کلی، ورق ST37 به دلیل ترکیب سادهتر و فرآیند تولید کمهزینهتر، از قیمت کمتری نسبت به ورق A283 برخوردار است. در مورد ورق A283، علاوه بر گرید انتخابی (A، B، C یا D)، درصد کربن و عناصر آلیاژی تأثیر مستقیمی بر قیمت دارد؛ به طوری که گریدهای بالاتر مانند Grade C و D به دلیل ویژگیهای مکانیکی بهتر و مقاومت بیشتر، قیمت بالاتری دارند.

آلیاژ مارکت در ﺗﻤﺎم ﻣﺮاﺣﻞ ﺧﺮﯾﺪ و ﺗﺤﻮﯾﻞ ﺑﺎر ﻫﻤﺮاه ﺷﻤﺎست
وضعیت عرضه در بازار ایران
ورق ST37 به دلیل کاربردهای گسترده در صنایع ساختمانی و دسترسی آسان به مواد اولیه تولید آن، بخش قابل توجهی از بازار فولاد ایران را به خود اختصاص داده است و از انواع تولید شده در کارخانههای داخلی مانند فولاد مبارکه و فولاد اکسین به راحتی در دسترس است.
در مورد ورق A283، تولید داخلی محدودتر است و عمدتاً به شکل وارداتی از کشورهای دیگر مانند چین و کره عرضه میشود. به خصوص گریدهای بالاتر این ورق (همچون Grade C و D) ممکن است به دلیل نیاز محدودتر در پروژههای خاص، دچار کمبود یا نوسانات قیمتی بیشتری در بازار ایران باشند. بنابراین، میزان عرضه و تقاضا تأثیر مستقیمی بر انتخاب این محصول دارد.
صرفه اقتصادی در پروژههای مختلف
از نظر صرفه اقتصادی، ورق ST37 به دلیل قیمت پایینتر و در دسترس بودن در سراسر کشور، برای پروژههای ساختمانی با بودجه محدود گزینهای ایدهآل است. در حالی که ورق A283 با وجود قیمت بالاتر، به دلیل ویژگیهای مکانیکی بهتر و عملکرد مناسب تحت فشار یا خوردگی، انتخاب بهتری برای سازههای صنعتی و پروژههایی است که به مقاومت بالاتری نیاز دارند. برای پروژههایی که در آنها نیاز به گرید خاص نیست، استفاده از ST37 میتواند موجب کاهش هزینههای کلی شود.
معیارهای انتخاب بین این دو نوع ورق
چه زمانی ST37 مناسبتر است
ورق ST37 مناسبترین گزینه برای پروژههایی است که در آنها نیاز به:
- کاهش هزینهها نقش اساسی داشته باشد.
- سازههایی با استحکام معمولی و بدون نیاز به مقاومت مکانیکی خاص طراحی شده باشد.
- انعطافپذیری و سهولت در جوشکاری یا شکلدهی مورد نیاز باشد.
- دسترسی آسان و زمان کوتاه در تأمین اهمیت داشته باشد.
ST37 به ویژه در سازههای فلزی معمول، پلها، ستونها و اسکلت ساختمانی رایج است، جایی که خواص مکانیکی پیشرفته اولویت چندانی ندارند.
چه زمانی A283 انتخاب بهتری است
ورق A283 زمانی انتخاب بهتری است که:
- پروژه نیاز به استحکام کششی بالاتر و مقاومت تحت فشار داشته باشد.
- شرایط کاری شامل فشار، گرما یا تنشهای مستمر باشد (مانند مخازن تحت فشار یا لولههای انتقال مایعات).
- گرید خاصی از این ورق (مانند Grade C یا D) با خواص مکانیکی بالا مورد نیاز باشد.
- ساختار در محیطهای مستعد خوردگی قرار گرفته یا نیاز به مقاومت بیشتری در برابر آسیبپذیریهای صنعتی داشته باشد.
ورق A283 در ساخت تجهیزات پتروشیمی، سازههای تحت فشار، و پروژههای صنعتی سنگین کاربرد گستردهای دارد.
جدول مقایسه سریع
ویژگیها | ST37 | A283 |
قیمت | ارزانتر | گرانتر به دلیل خواص بهتر (بسته به گرید) |
انعطافپذیری | بالا | مناسب، اما کمتر در گریدهای بالا |
استحکام کششی | ۳۷۰-۵۱۰ مگاپاسکال | ۳۸۰-۶۰۰ مگاپاسکال (متغیر با گرید) |
حد تسلیم | ۲۳۵ مگاپاسکال | ۱۸۵-۳۴۵ مگاپاسکال (متغیر با گرید) |
جوشپذیری | آسان به دلیل ترکیب ساده | نیاز به پیشگرمایش در گریدهای بالا |
دسترسی در بازار ایران | بسیار بالا | کمتر، عمدتاً وارداتی |
کاربرد اصلی | سازههای ساختمانی، پلها و اسکلت فلزی | مخازن تحت فشار، صنایع نفت و گاز |
صرفه اقتصادی | برای پروژههای عمومی و ساختمانی | برای پروژههای صنعتی خاص و سنگین |
جمعبندی
ST37 برای پروژههای عمومی ساختمانی با بودجه مقرونبهصرفه و دسترسی سریع گزینه مناسبی است، در حالی که A283 به دلیل استحکام بالاتر و مقاومت در شرایط خاص، برای سازههای صنعتی و پروژههایی با مشخصات ویژه اولویت دارد. انتخاب میان این دو ورق بستگی به نیازهای عملکردی، شرایط محیطی پروژه و محدودیتهای مالی دارد.

آلیاژ مارکت در ﺗﻤﺎم ﻣﺮاﺣﻞ ﺧﺮﯾﺪ و ﺗﺤﻮﯾﻞ ﺑﺎر ﻫﻤﺮاه ﺷﻤﺎست