فولاد ۱.۲۳۷۹ (D2)

فولاد 2379 فولاد ابزار سردکار پرکربن و پرکروم با مولیبدن و وانادیم است که در EN ISO 4957 با شمارهٔ 1.2379 و نام X153CrMoV12 ثبت شده. در سامانهٔ AISI نزدیک به گرید D2 خوانده می‌شود. این نام‌ها همیشه یکی نیستند: بازهٔ EN و ASTM کمی فرق دارد. سختی عدد ثابتی نیست و به آنیل یا سیکل سخت‌کاری بستگی دارد. قیمت فولاد ۲۳۷۹ هم بدون مقطع، ابعاد، مقدار و وضعیت تحویل اعلام نمی‌شود. برای دیدن این گرید در کنار خانوادهٔ مرتبط، از صفحهٔ فولاد سردکار شروع کنید.

فولاد 1.2379 وقتی بررسی می‌شود که دمای سطح ابزار معمولاً پایین می‌ماند و باید میان سایش ساینده و چقرمگی تعادل برقرار شود. کربن حدود یک‌ونیم درصد به‌همراه کروم دوازده‌درصدی، مولیبدن و وانادیم کاربید می‌سازند؛ حجم کاربید از 1.2080 کمتر است، ولی توزیع و نوع کاربید فرق دارد. این گرید را با فولاد 1.2080 یا D3 یکی نگیرید. جزئیات همان مقایسه را در صفحهٔ منتشرشدهٔ فولاد ۱.۲۰۸۰ (SPK / D3) هم می‌توان دید.

نام‌ها و استانداردهای معادل

جدول فقط معادل‌های رایج در استاندارد و دیتاشیت معتبر را دارد. گواهی ذوب همان محموله بر نام بازاری می‌چربد.

D2 طبق ASTM A681 کربن حدود 1.40 تا 1.60 و مولیبدن و وانادیم بازتری از EN دارد. دو استاندارد را در یک عدد مخلوط نکنید. اگر سفارش «فولاد D2» می‌آید، شمارهٔ ماده را بگیرید تا با 1.2080 عوض نشود.

ترکیب شیمیایی

بازهٔ زیر ترکیب فولاد 1.2379 طبق EN ISO 4957 است، همان‌طور که دیتاشیت‌های معتبر فولاد ابزار نقل کرده‌اند. حد استاندارد است نه میانگین کارخانه.

برای AISI D2 طبق ASTM A681 مولیبدن حدود 0.70 تا 1.20 و وانادیم 0.50 تا 1.10 است. مبنای گواهی همان استاندارد سفارش است.

توازن سایش و چقرمگی

نقطهٔ قوت فولاد 2379 حفظ لبه در کار سرد با چقرمگی بهتر از گرید کربن‌بالاتر 1.2080 است. کاربید کروم سایش ساینده می‌دهد؛ مولیبدن و وانادیم سخت‌کاری ثانویه و پایداری تمپر می‌سازند. محدودیت، مقاومت به ترک است: در دیتاشیت سازندهٔ معادل D2 آمده که مقاومت سایشی بالا با مقاومت به ترک نسبتاً محدود همراه است. حکم «هرچه سخت‌تر بهتر» اینجا کار نمی‌کند. اگر ورق ساینده و تیراژ لبه غالب باشد و خطر لب‌پَری کنترل شود، 1.2379 مطرح است. اگر سایش حداکثر و ضربه خیلی کم باشد، 1.2080 جداگانه ارزیابی می‌شود. هیچ گریدی برتر مطلق نیست. لب‌پَری سنبه، خردشدن گوشهٔ ماتریس و ترک از سوراخ پیچ نشانه‌هایی هستند که به‌جای بالا بردن سختی، شعاع گوشه یا چقرمگی را باید بازنگری کرد.

تفاوت با فولاد 1.2080 و D3

1.2080 در EN کربن حدود 1.90 تا 2.20 دارد و مولیبدن و وانادیم اجباری نیستند؛ حجم کاربید بیشتر سایش ساینده را بالا می‌برد و چقرمگی را محدود می‌کند. 1.2379 کربن کمتر و Mo+V اجباری دارد. نتیجهٔ عملی: 1.2080 بیشتر وقتی سایش ساینده حرف اول را می‌زند بررسی می‌شود؛ 1.2379 وقتی باید میان سایش و ضربه تعادل باشد. D2 و D3 همین منطق را در AISI دارند. انتخاب با ضخامت ورق، لقی سنبه و مکانیزم خرابی است، نه با نام بازاری.

کاربردهای قالب برش، پانچ و شکل‌دهی سرد

منابع فنی 1.2379 را برای ابزار کار سرد با دمای سطح معمولاً پایین فهرست می‌کنند. کاربرد مشروط است و تضمین عمر قالب نیست.

• قالب برش و بلنک: برای ورق نازک‌تر تا متوسط وقتی سایش غالب است و شعاع گوشه کنترل شود.
• پانچ و سنبه: وقتی نسبت به 1.2080 تحمل ضربهٔ بیشتری لازم است، اما شوک خیلی سنگین نیست.
• قیچی سرد و تیغه: برای برش پیوسته، به شرط تیزکاری منظم.
• کشش، نورد پیچ و ابزار سایشی: در دیتاشیت‌ها برای کشش سرد، نورد پیچ و برخی قالب‌های فشاری آمده‌اند.

برای برش ورق خیلی ضخیم یا قالب با شوک ناگهانی، صرف نام فولاد D2 کافی نیست. تیراژ، پوشش ورق و کیفیت ذوب را هم باید گفت. این فولاد زنگ‌نزن سازه‌ای نیست؛ بخش زیادی از کروم دوازده‌درصدی صرف کاربید شده، نه لایهٔ غیرفعال پایدار. پوشش PVD یا نیتروره در دیتاشیت‌ها به‌عنوان امکان سطح آمده، اما خدمت قطعی این صفحه نیست و به سیکل تمپر قبلی وابسته است.

وضعیت تحویل و ماشین‌کاری

فولاد 1.2379 معمولاً آنیل نرم تحویل می‌شود. در EN ISO 4957 سختی آنیل حداکثر حدود ۲۵۵ برینل آمده؛ بعضی کارخانه‌ها حدود ۲۱۰ برینل نوشته‌اند. عدد گواهی همان محموله معتبر است. مقطع می‌تواند میلگرد، تسمه یا بلوک باشد؛ ابعاد قابل فروش را حدس نمی‌زنیم و جدول سایز فقط با موجودی قطعی ردیف می‌گیرد. ماشین‌کاری اصلی در آنیل است. کاربیدها براده‌برداری را سخت می‌کنند؛ پس از سخت‌کاری بیشتر سنگ‌زنی می‌ماند. تنش‌زدایی پس از خشن‌کاری در دیتاشیت‌ها معمولاً حدود ۶۵۰ تا ۷۰۰ درجه آمده است. پایداری ابعادی هنگام سخت‌کاری یکی از دلایل انتخاب این گرید در قالب دقیق است، ولی اعوجاج صفر نیست و به هندسه واقعی، ابعاد و یکنواختی کوره بستگی دارد.

عملیات حرارتی و سختی

سختی فولاد 2379 را سه لایه جدا کنید: تحویل آنیل، پس از کوئنچ، و کاری پس از تمپر. آستنیته در دیتاشیت‌های معتبر معمولاً حوالی ۱۰۰۰ تا ۱۰۴۰ درجهٔ سانتی‌گراد آمده؛ برای سخت‌کاری ثانویه بعضی برگه‌ها ۱۰۴۰ تا ۱۰۸۰ نوشته‌اند. اختلاف از دستور کارخانه و پوشش بعدی است. کوئنچ روغن برای هندسهٔ ساده، گاز/خلا، هوا یا حمام گرم است. سختی پس از کوئنچ در نمونه‌ها اغلب حدود ۶۲ تا ۶۵ راکول C دیده می‌شود؛ قطعهٔ کارگاهی همان عدد را تضمین نمی‌کند.

تمپر باید زود پس از کوئنچ شروع شود و حداقل دو چرخه در منابع معتبر توصیه شده است. کمینهٔ تمپر در برگهٔ معادل D2 حدود ۱۸۰ درجه آمده. آزمون استاندارد EN برای حالت سخت‌کاری‌شده حداقل حدود ۶۱ راکول C را روی نمونه می‌نویسد. برای برش ورق نازک‌تر بعضی دیتاشیت‌ها حدود ۶۰ تا ۶۲ و برای ورق ضخیم‌تر کمی پایین‌تر را به‌عنوان سختی کاری مثال زده‌اند. روی قطعهٔ ضخیم گرادیان دما همان عدد را جابه‌جا می‌کند. اگر پوشش یا نیتروره بعداً لازم باشد، بعضی برگه‌ها آستنیتهٔ بالاتر و تمپر در قلهٔ سخت‌کاری ثانویه را جدا نوشته‌اند؛ این سیکل را با کارگاه عملیات حرارتی هماهنگ کنید. هیچ سختی‌ای اینجا تضمین عمر قالب نیست و دیتاشیت سازنده به‌همراه مقطع باید مبنای کارگاه باشد.

عوامل مؤثر بر قیمت فولاد ۲۳۷۹

قیمت فولاد ۲۳۷۹ از روی نام گرید نوشته نمی‌شود. محصول استعلامی است و نرخ کیلو یا موجودی در این صفحه نیست. مقطع، ابعاد، وزن، مقدار، وضعیت تحویل، مسیر تولید و گواهی آنالیز قیمت را عوض می‌کنند. دو استعلام با نام «فولاد D2» اگر استاندارد مبنا فرق داشته باشد قیمت یکسان ندارند. جدول سایز بدون ردیف ساختگی می‌ماند.

چه اطلاعاتی برای استعلام لازم است؟

گرید (فولاد 2379 یا 1.2379 و استاندارد مبنا)، مقطع، ابعاد یا وزن، مقدار، شرایط تحویل و کاربرد (برش، پانچ، کشش) را بنویسید. ضخامت ورق کاری و اگر ضربه مطرح است همان را هم اضافه کنید. بدون دادهٔ ابعادی فقط کلیات گرید قابل گفت‌وگو است، نه امکان تأمین. از صفحهٔ تماس با ما درخواست را ثبت کنید. تا ثبت موجودی قطعی، جدول سایز خالی می‌ماند و عدد قیمتی ساخته نمی‌شود.