فولاد ۱.۲۷۳۸ (P20+Ni)

فولاد 2738 فولاد قالب پلاستیک کروم-منگنز-مولیبدن با نیکل تعمدی است که در EN ISO 4957 با شمارهٔ 1.2738 و نام 40CrMnNiMo8-6-4 ثبت شده. در بازار ایران معمولاً فولاد P20 نیکل‌دار یا P20+Ni خوانده می‌شود. P20+Ni نام بازاری است، نه یک استاندارد مستقل AISI. سختی عدد ثابتی نیست و به وضعیت تحویل پیش‌سخت یا سیکل جداگانه بستگی دارد. قیمت فولاد ۲۷۳۸ هم بدون مقطع، ابعاد، مقدار و وضعیت تحویل اعلام نمی‌شود. برای دیدن این گرید در کنار خانوادهٔ مرتبط، از صفحهٔ فولاد قالب پلاستیک شروع کنید.

فولاد 1.2738 وقتی بررسی می‌شود که قالب تزریق مقطع ضخیم دارد و یکنواختی سختی از سطح تا مغز مهم‌تر از ماشین‌کاری گوگرددار است. نیکل حدود 0.90 تا 1.20 درصد سختی‌پذیری حجمی را نسبت به 1.2311 بهتر می‌کند؛ این بهبود در دیتاشیت‌ها برای ابعاد بزرگ آمده، ولی «مناسب قالب بزرگ» را تضمین نمی‌کند. ابعاد واقعی، کیفیت ذوب، وضعیت تحویل و گواهی مبنا هستند. این گرید را با 1.2311 یا 1.2312 یکی نگیرید. اگر ماشین‌کاری سریع‌تر با گوگرد مطرح است، صفحهٔ منتشرشدهٔ فولاد ۱.۲۳۱۲ (P20+S) را جدا ببینید.

نام‌ها و استانداردهای معادل

جدول فقط معادل‌های رایج در استاندارد و دیتاشیت معتبر را دارد. گواهی ذوب همان محموله بر نام بازاری می‌چربد.

در استعلام اگر فقط «فولاد P20» آمده، باید روشن شود منظور 1.2311 است یا 1.2312 یا فولاد 2738. P20 در AISI بیشتر به 1.2311 نزدیک است و نیکل تعمدی ندارد. P20+S گوگرد دارد و صفحهٔ جدا می‌خواهد. P20+Ni یعنی نیکل کنترل‌شده برای سختی‌پذیری حجمی، نه مترادف کل خانوادهٔ P20.

ترکیب شیمیایی

بازهٔ زیر ترکیب فولاد 1.2738 طبق EN ISO 4957 است، همان‌طور که دیتاشیت‌های Industeel و Akrostal نقل کرده‌اند. حد استاندارد است نه میانگین کارخانه.

بعضی ویرایش‌های قدیمی‌تر P و S را حداکثر 0.035 نوشته‌اند و با توافق گوگرد 0.05 تا 0.10 را مجاز دانسته‌اند. این حد را با EN ISO 4957:2018 مخلوط نکنید. مبنای تطبیق همان استاندارد سفارش و گواهی همان محموله است. اگر نیکل در گواهی داخل بازه نیست، گرید را 1.2738 فرض نکنید.

نقش نیکل، سختی‌پذیری و مقطع ضخیم

نیکل در فولاد 1.2738 ناخالصی تصادفی نیست. بازهٔ 0.90 تا 1.20 درصد سختی‌پذیری را نسبت به 1.2311 بالا می‌برد تا در سردکردن پس از کوئنچ، مغز مقطع دیرتر پرلیت شود. Dörrenberg همین را برای ابعاد بزرگ، با اشاره به ضخامت بیش از ۴۰۰ میلی‌متر، نوشته است. SIJ SIMOLD 2738 سختی‌پذیری حجمی را بهتر از 1.2311 توصیف کرده و Industeel یکنواختی سختی و ریزساختار در ضخامت را به نیکل نسبت داده است. این‌ها توصیهٔ کارخانه‌اند. بلوک ضخیم اگر کیفیت ذوب ضعیف، جدایش زیاد یا سیکل پیش‌سخت ناقص داشته باشد، همان نیکل یکنواختی سختی را تضمین نمی‌کند. «قالب بزرگ» فقط وقتی معنا دارد که مقطع، گواهی و وضعیت تحویل با هم بخوانند.

پیش‌سخت یعنی چه؟

پیش‌سخت یعنی فولاد معمولاً کوئنچ و تمپر تحویل می‌شود تا قالب در همان سختی ماشین‌کاری شود و سیکل سخت‌کاری بعد از تراش حذف گردد. در برگه‌های معتبر سختی تحویل غالباً حدود ۲۸۰ تا ۳۲۵ برینل یا ۲۹۰ تا ۳۳۰ یا ۲۹۰ تا ۳۴۰ برینل آمده؛ Industeel معادل تقریبی حدود ۳۰ تا ۳۵ راکول C و توصیف «حدود ۳۰۰ برینل / ۳۲ راکول C» را نوشته است. استحکام کششی تحویل در Dörrenberg و Böhler حدود ۹۵۰ تا ۱۱۰۰ نیوتن بر میلی‌متر مربع آمده. این‌ها حد یا تجربهٔ کارخانه‌اند نه عدد گواهی شما. آنیل نرم حداکثر حدود ۲۳۵ برینل فقط وقتی معنا دارد که همان وضعیت سفارش شده باشد؛ تحویل رایج این گرید آنیل نیست.

تفاوت 1.2738 با 1.2311 و 1.2312

هر سه در EN ISO 4957 خانوادهٔ فولاد قالب پلاستیک‌اند، ولی ترکیب و نقش‌شان یکی نیست. 1.2311 گوگرد و نیکل تعمدی ندارد و به AISI P20 نزدیک‌تر است؛ برای پرداخت و نقش در مقطع متوسط بررسی می‌شود. 1.2312 گوگرد تعمدی دارد تا ماشین‌کاری در پیش‌سخت سریع‌تر شود و پرداخت آینه‌ای و جوش را محدود می‌کند. فولاد 2738 نیکل دارد و گوگردش پایین است؛ پرداختش معمولاً بهتر از 1.2312 ارزیابی می‌شود و سختی‌پذیری حجمی‌اش نسبت به 1.2311 در مقطع ضخیم مطرح است. هیچ‌کدام برتر مطلق نیستند. انتخاب با هندسه، سطح قالب، جوش و سابقهٔ ماشین‌کاری است. جزئیات کامل 1.2311 موضوع صفحهٔ جداست و هنوز در این متن لینک نمی‌شود.

ویژگی‌ها و محدودیت‌ها

نقطهٔ قوت فولاد 2738 سختی‌پذیری حجمی نسبی، پرداخت بهتر از گونهٔ گوگرددار و امکان ماشین‌کاری در پیش‌سخت است. محدودیت‌ها هم واقعی‌اند. این فولاد زنگ‌نزن قالب نیست. برای پلاستیک خورنده گرید زنگ‌نزن قالب جداگانه ارزیابی می‌شود. جوش ممکن است ولی پیش‌گرم و تمپر پس از جوش در منابع آمده و ساده نیست. نیتروره در بعضی برگه‌ها ذکر شده؛ عمق لایه به سیکل سطح بستگی دارد و اینجا خدمت قطعی نیست. سخت‌کاری مجدد پس از ماشین‌کاری معمولاً غیرمعمول است چون ماده از پیش تمپر شده.

کاربردهای قالب بزرگ و ضخیم

منابع فنی 1.2738 را برای قالب پلاستیک متوسط تا بزرگ، قاب قالب و برخی ابزار هیدروفرمینگ فهرست می‌کنند. کاربرد مشروط است و تضمین عمر قالب نیست.

• حفره و ماهیچهٔ تزریق ضخیم: وقتی یکنواختی سختی در کف حفره مهم است؛ Böhler ابعاد بزرگ تا حدود ۶۰۰ میلی‌متر را مثال زده، اما این عدد برای محصول و شرایط همان سازنده است و حکم همهٔ قالب‌ها نیست.
• قالب قطعات بزرگ بدنه و سپر: در دیتاشیت‌ها به‌عنوان مثال آمده؛ باز هم مشروط به کیفیت ذوب و گواهی.
• قاب و کفشک سنگین: اگر پرداخت از 1.2312 مهم‌تر و مقطع از 1.2311 ضخیم‌تر باشد.
• نقش و پرداخت فنی: بهتر از گونهٔ گوگرددار بررسی می‌شود، نه لزوماً هم‌سطح فولاد زنگ‌نزن قالب.

برای قالب شفاف نوری، پلاستیک خورنده یا جوش تعمیری زیاد، صرف نام فولاد 2738 کافی نیست. نوع پلاستیک، فشار تزریق و کیفیت ذوب را هم باید گفت.

وضعیت تحویل و ماشین‌کاری

فولاد 1.2738 معمولاً پیش‌سخت تحویل می‌شود تا خشن‌کاری و پرداخت در همان سختی انجام شود. مقطع می‌تواند میلگرد، تسمه یا بلوک باشد؛ ابعاد قابل فروش را حدس نمی‌زنیم و جدول سایز فقط با موجودی قطعی ردیف می‌گیرد. دمای تنش‌زدایی باید با وضعیت تحویل تطبیق داده شود: Dörrenberg برای حالت کوئنچ و تمپر حدود ۵۰۰ تا ۵۵۰ درجه و برای حالت آنیل نرم ۶۰۰ تا ۶۵۰ درجه را مجاز دانسته است؛ SIJ نیز بسته به برگهٔ محصول بازهٔ ۵۵۰ تا ۶۵۰ را آورده. استفاده از دمای حالت آنیل روی بلوک پیش‌سخت می‌تواند سختی تحویل را تغییر دهد، پس دستور سازندهٔ همان محموله و کارگاه عملیات حرارتی مبناست. ابزار برش و سرعت پیشروی را با سختی گواهی همان بلوک تنظیم کنید.

عملیات حرارتی و سختی

سختی فولاد 2738 را سه لایه جدا کنید: تحویل پیش‌سخت، آنیل در صورت سفارش، و سخت‌کاری مجدد اگر اصلاً انجام شود. آستنیته در دیتاشیت‌های معتبر معمولاً حوالی ۸۴۰ تا ۸۸۰ درجه آمده؛ Dörrenberg ۸۴۰ تا ۸۷۰ با روغن یا حمام گرم ۱۸۰ تا ۲۲۰ را نوشته و SIJ ۸۴۰ تا ۸۸۰ با روغن، هوا یا حمام گرم. سختی پس از کوئنچ روی نمونه غالباً حدود ۵۲ راکول C دیده می‌شود؛ Lucefin برای هوا حدود ۴۶ راکول C هم جدا کرده است. قطعهٔ کارگاهی همان عدد را تضمین نمی‌کند. تمپر تحویل غالباً حوالی ۵۰۰ تا ۶۰۰ درجه و در Lucefin حداقل دو چرخه آمده. اگر قالب در همان پیش‌سخت کار می‌کند، این سیکل تکرار نمی‌شود. هیچ سختی‌ای اینجا تضمین عمر قالب نیست.

عوامل مؤثر بر قیمت فولاد ۲۷۳۸

قیمت فولاد ۲۷۳۸ از روی نام گرید نوشته نمی‌شود. محصول استعلامی است و نرخ کیلو یا موجودی در این صفحه نیست. مقطع، ابعاد، وزن، مقدار، وضعیت تحویل پیش‌سخت، گواهی آنالیز و برش سفارشی قیمت را عوض می‌کنند. دو استعلام با نام «فولاد P20» اگر 1.2311 باشد یا 1.2312 یا فولاد 2738، قیمت یکسان ندارند. جدول سایز بدون ردیف ساختگی می‌ماند.

چه اطلاعاتی برای استعلام لازم است؟

گرید (فولاد 2738 یا 1.2738 یا P20 نیکل‌دار و استاندارد مبنا)، مقطع، ابعاد یا وزن، مقدار، شرایط تحویل و کاربرد (حفره، قاب، قالب بزرگ) را بنویسید. اگر پرداخت، جوش یا نیتروره مطرح است همان را هم اضافه کنید. بدون دادهٔ ابعادی فقط کلیات گرید قابل گفت‌وگو است، نه امکان تأمین. از صفحهٔ تماس با ما درخواست را ثبت کنید. تا ثبت موجودی قطعی، جدول سایز خالی می‌ماند و عدد قیمتی ساخته نمی‌شود.